“Odkurzacz” - tak można określić działanie pewnego białka, nad którym badania prowadzili Polacy. Białko to znane jest od dawna, ale nikt nie wiedział, że ma ono pewną specyficzną zdolność. Zdolność tę odkryli naukowcy z Instytutu Biochemii i Biofizyki (IBB) PAN w Warszawie. Powstała szansa na postęp w badaniach nad mukowiscydozą - groźną i nieuleczalną chorobą, która powoduje powstawanie w płucach lepkiego śluzu i trudności z trawieniem.

PROJEKT EUROPROCF

Zespół naukowców z działającego w IBB Środowiskowego Laboratorium Spektrometrii Mas - pod kierunkiem prof. Michała Dadleza - był uczestnikiem międzynarodowego projektu naukowego dotyczącego mukowiscydozy. Projekt ten, o nazwie EUROPROCF, zainicjowano pod szyldem 5. Programu Ramowego Unii Europejskiej. W badaniach wzięli udział m.in. naukowcy z Niemiec, Wielkiej Brytanii i Szwecji. Głównym koordynatorem projektu był prof. Alexander Edelman z prestiżowego Instytutu Neckera w Paryżu.

Polacy zidentyfikowali białko o nazwie “keratyna18″. Należy ono do grupy białek tworzących szkielet komórkowy, budujących strukturę komórki - tzw. białek cytoszkieletu. Naukowcy odkryli, że białko to może mieć znaczenie w procesie patologii mukowiscydozy.

“Białko to działa jak odkurzacz. Jest strażnikiem +poprawności+ wszystkich innych białek, strzeże tego, czy one są prawidłowo uformowane. W mukowiscydozie te białka, które są za chorobę odpowiedzialne, to białka nieprawidłowo uformowane” - wyjaśnia prof. Dadlez. Jak tłumaczy, keratyna18, dokonuje egzekucji owych “chorobowych” białek - “niczym odkurzacz usuwa je w organizmie z obiegu, wymiata”.

DZIEDZICZNA I NIEULECZALNA

Mukowiscydoza to choroba dziedziczna. W płucach, przewodach trzustkowych i innych przewodach organizmu cierpiącego na mukowiscydozę występuje lepki śluz. Choroba powoduje przewlekłe infekcje dróg oddechowych, chory źle trawi i wchłania pokarmy, zwłaszcza tłuszcze. Przez całe życie musi przyjmować dużo leków - w tym antybiotyki i enzymy umożliwiające trawienie. Ale to tylko leczenie podtrzymujące, konieczne by przedłużyć życie. Choroba jest bowiem, jak na razie, nieuleczalna.

Obecnie zespół prof. Dadleza zajmuje się stosowaniem metod proteomicznych w różnych projektach z dziedziny nauk biomedycznych, np. badaniami peptydomu surowicy krwi z perspektywą zastosowania w diagnostyce nowotworów.

Joanna Poros

źródło: dzięki uprzejmości PAP - Nauka w Polsce