Informacja o sklonowaniu ssaków będących przedstawicielami naczelnych na nowo wywołała dyskusję o granice klonowania i zasiała moralny niepokój dotyczący przyszłości tego rodzaju badań. Niektórzy obawiają się, iż skoro udało się właśnie sklonować małpy tak blisko spokrewnione z ludźmi, to któregoś dnia ktoś poinformuje o narodzinach sklonowanego człowieka.

Co prawda dopiero teraz za sprawą artykułu w “The Independent” światowa opinia publiczna została poinformowana o sklonowaniu kilku tuzinów embrionów rezusa, choć wcześniej wydarzenie to nieco umknęło uwadze, gdy w czerwcu br. badacze z Oregon National Primate Research Center w Portland (USA) poinformowali o swoim sukcesie przy okazji odbywającej się w Australii konferencji nt. komórek macierzystych. Informowaliśmy o tym w artykule “Klonowanie terapeutyczne ludzi coraz bliżej” 21 czerwca br.

Jak donosi “USA Today“, sam autor metody - Shoukhrat Mitalipov - po publikacji w brytyjskiej gazecie nie zgodził się na razie na wywiad dla informacyjnej agencji Associated Press (AP), jednak inny naukowiec, Jose Cibelli z Michigan State University, również zajmujący się klonowaniem i komórkami macierzystymi, powiedział AP, że słuchał prezentacji Mitalipova na czerwcowej konferencji i dla niego “jest to przełom“.

Jak wynika z prezentacji przedstawionej w czasie konferencji “6th ISSCR Annual Meeting”, zespołowi Mitalipova udało się zmodyfikować technikę transferu jądra komórki somatycznej (SCNT - ang. somatic cell nuclear transfer) w celu uzyskania embrionu w stadium blastocysty, której komórki zawierały DNA identyczne z materiałem genetycznym dawcy. Badaczom udało się nawet pobrać z embrionów komórki macierzyste i utrzymać je w hodowli laboratoryjnej. Co prawda żadna publikacja dotycząca tego wydarzenia jeszcze się nie ukazała, jednak Jim Newman - rzecznik prasowy Oregon Health & Science University, na którym prowadzi badania zespół Mitalipova, powiedziała “USA Today”, że odpowiednia publikacja powinna się niedługo ukazać w czasopiśmie “Nature”, Odmówiła ona jednak odpowiedzi na pytanie, czy rzeczywiście udało się sklonować małpie embriony. Katie McGoldrick, waszyngtoński rzecznik “Nature”, powiedziała, że nie może wypowiadać na temat publikacji, które zostały lub nie zostały jeszcze zatwierdzone do publikacji.

Artykuł w brytyjskiej gazecie podkreśla, że przełom w technologii klonowania małpich embrionów przybliża nas do podobnych prób dotyczących ludzi. Podstawowym celem miałoby być klonowanie terapeutyczne - tworzenie embrionów, z których można pozyskiwać komórki macierzyste mogące przekształcać się w dowolne komórki i tkanki organizmu. Jednak konsekwencje takiego wydarzenia mogłyby być niewyobrażalne dla całej ludzkości. Organizacja Narodów Zjednoczonych od dłuższego już czasu lobbuje za wprowadzeniem prawnie wiążących regulacji zakazujących reprodukcyjnego klonowania ludzi. Pomimo, że wszystkie kraje są zdecydowanie za takimi regulacjami, dotychczas nie udało się wypracować konsensusu, a to za sprawą rozbieżności dotyczących definicji i granic klonowania terapeutycznego.

W 2004 roku naukowcy z Korei Południowej poinformowali świat o uzyskaniu komórek macierzystych ze sklonowanycyh ludzkich embrionów, jednak sam autor głośnej publikacji - Hwang Woo-suk - przyznał się w 2006 roku, że była to jedna wielka mistyfikacja, co wywołało skandal i poruszenie w świecie nauki. Co prawda istnieje jeszcze jedno doniesienie o próbie sklonowania człowieka, jednak embrion obumarł i nie pozyskano z niego komórek macierzystych, a dodatkowo wyniku tego nigdy potem nie udało się oficjalnie powtórzyć.

Przyczyną takiego stanu rzeczy jest wciąż niedoskonała technologia klonowania. W przypadku słynnej owcy Dolly podjęto aż 277 prób klonowania embrionu. I choć w przypadku rezusa 100 zarodków implantowano do 50 małpich zastępczych matek, to jednak do tej pory nie doszło do narodzin żadnego sklonowanego naczelnego. Żadna z matek nie osiągnęła nawet stanu zaawansowanej ani wczesnej ciąży.

źródło: The Independent, USA Today

———————————
Przeczytaj również:
- Ludzkie klony a prawa człowieka - nowy raport ONZ
- Klonowanie terapeutyczne ludzi coraz bliżej
- Dlaczego tak trudno sklonować człowieka? (ang.)