Dwa zespoły badawcze otrzymały dwie różne nowe linie komórek macierzystych - z embrionów odrzuconych ze względu na zdiagnozowanie zespołu łamliwego chromosomu X oraz z krwi menstruacyjnej.

Izraelscy naukowcy z Tel Awiwu uzyskali linię komórek macierzystych (hESC - ang. human embryonic stem cells) z ludzkich embrionów odrzuconych w wyniku preimplantacyjnej diagnostyki genetycznej ze względu na obecność w komórkach mutacji dającej zespół łamliwego chromosomu X. Obecność mutacji w komórkach macierzystych daje unikalną możliwość wglądu w powstawanie zaburzeń genetycznych w komórkach na wczesnym etapie rozwoju. Praca została opublikowana w czasopiśmie “Cell Stem Cell“.

Zespół łamliwego chromosomu X to choroba genetyczna powstająca na skutek defektu w genie FMR1 (ang. fragile X mental retardation 1) i braku ekspresji białak FMRP (ang. fragile X mental retardation protein) powodującym obniżenie poziomu rozwoju intelektualnego różnego stopnia oraz autyzmu zarówno u chłopców jak i dziewczynek. Na razie niejasny jest molekularny mechanizm powstawania tego syndromu ze względu na brak odpowiednich modeli choroby.

Izraelscy badacze nie tylko otrzymali embrionalne komórki macierzyste (oznaczone jako HFEX) z mutacjami powodującymi zespół łamliwego chromosomu X, ale również jako pierwsi stwierdzili, że mutacja w genie FMR1 i inaktywacja białka FMRP nie są wystarczającym warunkiem powstania upośledzenia umysłowego. Okazało się, że istotne są również epigenetyczne modyfikacje materiału genetycznego, a więc znaczenie ma kontrola ekspresji.

***

Kanadyjscy i amerykańscy naukowcy donoszą na łamach czasopisma “Journal of Translational Medicine” o odkryciu komórek macierzystych wśród innych komórek wyściełających macicę. Źródłem, z którego wyizolowano komórki, była krew menstruacyjna pochodząca od zdrwoych kobiet.

Menstruacja (zwana miesiączką) to fizjologiczne zjawisko polegające na cyklicznym złuszczaniu się nabłonka macicy pod wpływem charakterystycznych zmian stężenia hormonów płciowych. W procesie tym dochodzi również do regeneracji naczyń krwionośnych oplatających macicę. Już 5 ml krwi menstruacyjnej daje liczbę komórek macierzystych wystarczającą do wyhodowania w dwa tygodnie bijących komórek mięśnia sercowego.

Badacze uważają, że odkryte przez nich komórki macierzyste mają znacznie większy potencjał niż pochodzące ze szpiku kostnego lub krwi pępowinowej. Dziela się one znacznie szybciej (co 20 godzin), dają dziewięć różnych rodzajów komórek, w tym mięśni, wątroby i płuc (zostały nazwane komórkami regenerującymi nabłonek - ERC - ang. Endometrial Regenerative Cells) oraz wydzielają ogromną ilość czynników wzrostowych - blisko 100 tys. razy więcej niż inne rodzaje komórek pnia. Naukowcy są przekonani, że będą one doskonałą alternatywą dla pozyskiwanych obecnie komórek macierzystych.

hlbiotech

źródło: EurekAlert!

———————————
Oryginalne publikacje:
- Rachel Eiges et al., “Developmental Study of Fragile X Syndrome Using Human Embryonic Stem Cells Derived from Preimplantation Genetically Diagnosed Embryos”, Cell Stem Cell, Vol 1, 568-577, 15 November 2007
- Xiaolong Meng et al., “Endometrial regenerative cells: A novel stem cell population”, Journal of Translational Medicine 2007, 5:57, Published: 15 November 2007, doi:10.1186/1479-5876-5-57