Cytomegalowirusowe zapalenie spojówek (retinitis) jest częstym schorzeniem występującym u osób z obniżoną aktywnością układu odpornościowego. Są jednoznaczne dowody na to, że wirus cytomegalii (CMV - ang. cytomegalovirus) jest główną przyczyną utraty wzroku wśród ludzi młodych chorych na AIDS w krajach rozwijających się.

CMV należy do herpeswirusów. Występuje powszechnie na wszystkich szerokościach geograficznych, w USA zakażonych jest nim 50-85 procent ludzi w wieku 40 lat. U większości zdrowych osób, którzy ulegają zakażeniu CMV po urodzeniu występuje niewiele objawów i żadne długoterminowe konsekwencje dla zdrowia. Zakażenie CMV jest jednakże ważne dla pewnych grup ryzyka m.in. zarażonych wirusem HIV. Jeszcze przed erą terapii antywirusowej HAART (ang. highly active antiretroviral therapy) CMV był częstą przyczyną ślepoty lub nawet śmierci pacjentów w zaawansowanym stadium AIDS. Istniejące dane dotyczące krajów rozwiniętych mówią o jednej trzeciej chorych na AIDS i jednocześnie cierpiących na zapalenie spojówek. Obecnie CMV nie stanowi takiego problemu.

Inaczej sytuacja przedstawia się w krajach rozwijających się. Tam zazwyczaj lekceważy się wirusa CMV i związane z zakażeniem konsekwencje. Przykładem może być przygotowany m.in. przez WHO program “Vision 2020″, mający na celu ochronę wzroku i zapobieganie ślepocie, zwłaszcza w krajach rozwijających się. Nie ma tam słowa na temat utraty wzroku z powodu CMV, a jest to bardzo poważny problem np. w krajach afrykańskich.

Niedawno przeprowadzono badania dotyczące kilku państw afrykańskich leżących na południe od Sahary i państw południowej Azji mające na celu wykryć retinitis u chorych na AIDS. Screeningowi poddano 325 pacjentów z supresją układu immunologicznego (ilość limfocytów CD4+ była niższa niż 50 komórek na 1µl). U 20 procent przebadanych wykryto zapalenie spojówek związane z wirusem CMV, wśród nich 37 procent osób straciło wzrok z tego powodu.

Pierwotne (albo inaczej pierwsze) zakażenie wirusem cytomegalii u osób z obniżoną odpornością może spowodować chorobę o poważnym przebiegu. Największym jednak problemem jest reaktywacja zakażenia wtórnego (aktywacji wirusa ze stanu latencji). Najlepsze warunki dla rozwoju CMV są wtedy, gdy pacjenci nie są poddawani terapii HAART, z czym związana jest niska odporność organizmu.

Zapewnienie właściwej opieki nad chorymi z AIDS w krajach rozwijających się może bardzo pomóc w zapobieganiu retinitis. Wszyscy pacjenci w zaawansowanym stadium choroby powinni być poddawani skrupulatnym badaniom okulistycznym w kierunku wykrycia retinitis i ewentualnego leczenia. W terapii niezbędny jest skuteczny lek - walgancyklowir , który z powodu wysokiej ceny nie jest niestety w powszechnym użyciu.

Magdalena Szuplewska

źródło: ScienceDaily.com