Eksperymentalna kombinowana szczepionka nowej generacji przeciwko wirusowi Marburg i Ebola jest skuteczna w ochronie przed infekcją tymi wirusami u małp. Wyniki badań przeprowadzonych przez naukowców z U.S. Army Medical Research Institute of Infectious Diseases (USA) zostały zaprezentowane w ubiegłym tygodniu na dorocznym spotkaniu Amerykańskiego Towarzystwa Mikrobiologii (ASM) poświęconego bezpieczeństwu biologicznemu i wyłaniającym się chorobom zakaźnym.

Tradycyjne szczepionki składają się z żywych, atenuowanych (pozbawionych wirulencji) wirusów, zabitych cząsteczek lub wirusów podobnych pod względem genetycznym do patogenu, ale mogących aktywować odpowiedź immunologiczną organizmu. Wszystkie tego rodzaju szczepionki mają pewne wady. Wprawdzie dość silnie immunizują organizm, ale występuje pewne ryzyko rewersji np. szczepu atenuowanego i wystąpienie infekcji.

Szczepionki nowej generacji składają się tylko z pewnych komponentów (białek) wirusa VLPs (ang. - virus like particles). Do ich tworzenia wykorzystuje się metody biologii molekularnej. Są one bezpieczne, ponieważ zawierają ściśle zdefiniowane komponenty patogenu, a nie całe wirusy. Skutecznie immunizują organizm, nie zawierają natomiast wirusowego kwasu nukleinowego, dlatego są w pełni bezpieczne i nie mogą wywołać infekcji. Według głównego koordynatora projektu - dr Kelly Warfield - tego typu szczepionki dają ogromną nadzieję na to, że w przyszłości skutecznie będziemy bronić się przed infekcjami wirusowymi.

Grupa dr Warfield skonstruowała szczepionkę wykorzystując jako narzędzie bakulowirusy. Wirusy do wytworzenia natywnych antygenów wymagają eukariotycznego systemu ekspresji. Z tego względu wytwarza się je w hodowlach komórkowych ssaków, owadów lub drożdży. W zainfekowanej komórce powstają poszczególne części wirusa, które są następnie bardzo dokładnie oczyszczane z frakcji komórkowej i wykorzystywane do wytworzenia szczepionki. Małpy immunizowane tego typu szczepionką nie wykazywały żadnych objawów infekcji wirusami Marburg i Ebola, w przeciwieństwie do organizmów kontrolnych. Badania te są wprowadzeniem do opracowania skutecznej szczepionki chroniącej ludzi przed infekcjami filowirusami wywołującymi gorączki krwotoczne.

Co ciekawe badacze odkryli, że immunizacja organizmu małpy szczepionką skonstruowaną na podstawie jednego szczepu wirusa Marburg powoduje ochronę przeciwko trzem innym szczepom. Jest to niezwykle interesujące i nie do końca wiemy, dlaczego tak się dzieje. Na pewno komponenty wirusa są silnie immunogenne. Obecnie badacze pracują nad zwiększeniem skali produkcji szczepionki i mają nadzieję, że za kilka lat będą mogli przeprowadzić testy kliniczne na ludziach.

Magdalena Szuplewska

źródło: Innovations-report.de