Naukowcy ze Scripps Research Institute (USA) opisali na łamach “PLoS Pathogenes” sposób zakłócenia cyklu rozwoju wirusa żółtaczki typu C (HCV) na wczesnym etapie namnażania. Wykorzystali mutację genu kodującego białko wirusowe - fosfoproteinę NS5A. Białko to znane jest jako czynnik regulatorowy cyklu namnażania HCV, ale jego rola nie jest do końca poznana.
Wirus HCV jest częstym patogenem ludzi, infekującym na świecie ok. 3 % populacji. Szacuje się, że w Stanach Zjednoczonych występuje 4 miliony przypadków zakażeń. Ze względu na wywoływane przez wirus choroby i trudności w walce z patogenem, HCV jest szczególnym obiektem badań.
Wirus ten jest dość powszechny, przenosi się podczas kontaktu krwi własnej z krwią nosiciela. Potencjalnie zakaźny jest każdy materiał zawierający krew. Wirus przenosi się w czasie zabiegów medycznych, a także przez zabiegi niemedyczne, np. wykonywanie tatuażu. Wielu zakażonych to osoby uzależnione od narkotyków, używające wspólnych igieł. Wirus atakuje głównie komórki wątroby. Uznaje się go za przyczynę raka i marskości wątroby. W przypadku infekcji HCV stosuje się leki, ale terapia nie przynosi zadowalających rezultatów.
Zanim powstanie skuteczna terapia przeciwko HCV, należy dokładnie poznać każdy etap cyklu namnażania wirusa, od momentu wniknięcia HCV do komórki, poprzez transkrypcję genów wirusa, utworzenie białek wirusowych i uwolnienie kompletnych, infekcyjnych cząsteczek. Należy pamiętać, że wirus podporządkowuje sobie cały aparat białkowy komórki do własnego namnażania. Każdy etap cyklu może stać się celem dla nowego leku przeciwko HCV. Grupa badawcza z USA zajęła się rolą białka NS5A jaką odgrywa w namnażania wirusa. Badano mutanty w genie fosfoproteiny NS5A. Okazało się, że w ich przypadku zachodzi normalny cykl replikacji RNA wirusa, ale występują pewne zaburzenia powodujące uwalnianie z zakażonej komórki nieinfekcyjnych cząsteczek.
Fosfoproteina NS5A to białko składające się z trzech domen, gdzie domena I i II są wymagane w cyklu namnażania RNA. Fakt ten został już wcześniej udokumentowany. Interesująco przedstawia się rola domeny III. Nieznana jest jej funkcja w regulacji cyklu rozwoju wirusa, prawdopodobnie nie jest wymagana w replikacji RNA. Naukowcy zmutowali to białko, usuwając fragment kodujący 15 aminokwasowy fragment domeny III. Od zmutowanych wirusów wyizolowano i oczyszczono ich RNA, a następnie zainfekowano nim linię komórkową wątroby. Nie zaobserwowano żadnych zmian w cyklu namnażania wirusa, ale niezwykle zaskakujący był fakt, że ostatecznie z komórki nie były uwalniane infekcyjne cząstki wirusowe.
Badania te są pierwszym dowodem sugerującym, że domena III NS5A odgrywa znaczącą rolę w regulacji cyklu HCV i w procesie składania kompletnych cząsteczek wirusa. Według dyrektora The Center for the Study of Hepatitis C at Rockefeller University (USA) to odkrycie jest niezwykle znaczące. To wielofunkcyjne białko może stać się w przyszłości celem leków przeciwko HCV, co może zwiększyć skuteczność terapii.
Magdalena Szuplewska
źródło: ScienceDaily.com, “New Method Disrupts Hepatitis C Virion Production”
———————————
Oryginalna publikacja: Timothy L. Tellinghuisen, Katie L. Foss, Jason Treadaway, “Regulation of Hepatitis C Virion Production via Phosphorylation of the NS5A Protein”, PLoS Pathog 4(3): e1000032, Published: March 21, 2008, doi:10.1371/journal.ppat.1000032
