Badania amerykańskich naukowców opublikowane w “Nature Medicine” dowodzą, że dwa geny decydują o pomyślności przeprowadzanej terapii przeciwko wirusowi HIV-1 HAART. Ilość kopii tych genów i oddziaływanie ze sobą ich produktów mają wpływ na podatność osoby zdrowej na zarażenie się HIV, jak również znacząco wpływają na efekt terapii i przyczyniają się do jej skuteczności.
Wyniki tłumaczą, dlaczego w niektórych przypadkach stosowania terapii (ang. highly active antiretroviral therapy) i wydawałoby się w jej skutecznemu działaniu układ immunologiczny chorego przestaje poprawnie funkcjonować i wraca do stanu sprzed terapii. Następuje to pomimo zahamowania replikacji wirusa HIV-1 przez stosowanie silnych leków antyretrowirusowych. Natomiast u innych pacjentów HAART pozwala na stabilną poprawę pracy układu odpornościowego.
Skuteczność terapii związana jest z dwoma genami: genem CCR5 - koreceptorem występującym na powierzchni receptorów CD4+ wiążącym się z wirusem i umożliwiającym jego wnikanie do komórek limfocytów T i genem CCL3L1, którego produkt wiąże się z CCR5. Nowe badania sugerują, że trzeba indywidualnie podejść do leczenia osoby HIV-pozytywnej. Pomoże w tym ustalenie genotypu chorego związanego z liczbą kopii genów CCL3L1 i CCR5 i interakcjami pomiędzy nimi. To pozwoli określić czy dana osoba będzie miała lepszą, czy gorszą odpowiedź immunologiczną na stosowaną terapią HAART.
Naukowcy na podstawie liczby kopii genu CCL3L1 i CCR5 ustalili 3 kategorie grup ryzyka: osoby z wysokim, umiarkowanym i niskim genetycznym ryzykiem związanym z niepowodzeniem w stosowaniu terapii HAART. Osoby HIV-pozytywne z grupy niskiego ryzyka miały bardzo dobre wyniki podczas przeprowadzonej terapii HAART, w przeciwieństwie do pacjentów z grupy wysokiego ryzyka. Stosowanie u nich terapii antyretrowirusowej w ciągu dwóch pierwszych lat przynosiło znaczną poprawę stanu zdrowia, ale potem ich system immunologiczny ponownie przestawał poprawnie funkcjonować, co związane było ze spadkiem liczby komórek CD4.
Jakie jest genetyczne podłoże takiego stanu rzeczy? Już badania prowadzone w 2005 roku na grupie ludzi wykazały, że zdarzały się osoby z mniejszą liczbą kopii genu CCL3L1 niż u pozostałych badanych. Wykazano, że u tych ludzi obserwuje się zwiększone ryzyko zarażenia wirusem HIV-1 i w przypadku infekcji następuje szybszy rozwój AIDS niż u osób z większą liczbą kopii genu.
Do tej pory kiedy terapia HAART nie przebiegała zbyt dobrze lekarze uważali, że jest to związane z mutacjami wirusa HIV. Jednak jak pokazują powyższe badania, skuteczność leczenia zależy również od genetycznych uwarunkowań pacjenta związanych z genotypem CCL3L1-CCR5. Mike McCune szef grupy badawczej z University of California (USA) uważa, że ustalenie tła genetycznego pacjentów HIV-pozytywnych będzie niezwykle pomocne w rozpoczęciu terapii i rokowaniach na przyszłość. Jak dowodzą badania, te same uwarunkowania genetyczne związane są zarówno ze wzrostem wrażliwości układu immunologicznego na stosowaną terapię i jednocześnie uniemożliwiają powrót do prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego. W świetle obecnych wyników należy jeszcze raz zastanowić się nad właściwą strategią stosowaną w trakcie leczenia osób z HIV. Ważny będzie czas rozpoczęcia terapii, ponieważ dla niektórych pacjentów wcześniejsze podawanie leków antyretrowirusowych jest skuteczniejsze niż u innych.
Magdalena Szuplewska
źródło: ScienceDaily.com, “Gene Mutations Tied To Immune Comeback During Therapy For HIV-1″
———————————
Oryginalna publikacja: Sunil K Ahuja et al., “CCL3L1-CCR5 genotype influences durability of immune recovery during antiretroviral therapy of HIV-1–infected individuals”, Nature Medicine 14, 413 - 420 (2008), Published online: 30 March 2008, doi:10.1038/nm1741
