U człowieka zdrowe komórki somatyczne posiadają podwójny zestaw chromosomów. Już niewielkie odchylenia od tej liczby mogą mieć poważne następstwa dla zdrowia jak ma to miejsce w przypadku potrójnego zestawu chromosomu 21 (trisomii) objawiającego się występowaniem zespołu Downa. Okazuje się jednak, że ryby, gady i płazy takiego problemu jak ssaki nie mają. Mogą one spokojnie funkcjonować i rozmnażać się mając zmultiplikowane zestawy chromosomów. Na łamach “Current Biology” naukowcy wyjaśnili, jak to jest możliwe.

Wykorzystując w swoich badaniach Squalius alburnoides - 10-centymetrowej długości rybkę z rodziny karpiowatych żyjącą w słodkich wodach Hiszpanii i Portugalii i posiadającą potrójny zestaw wszystkich chromosomów, naukowcy sugerują, że musi istnieć wydajny mechanizm masowego wyciszania genów u tych zwierząt. Zmierzyli oni bowiem ilość produkowanego w komórkach białka i okazało się, że jego stężenie nie jest wcale wyższe niż sugerowałoby to istnienie potrójnej wersji każdego genu. Badacze piszą, że u człowieka i innych ssaków mechanizm ten ewidentnie zanikł.

W kolejnych badaniach naukowcy chcą wyjaśnić ten mechanizm na płaszczyźnie molekularnej. Poznanie tej tajemnicy być może będzie pomocne również przy opracowywaniu leków na choroby związane z nieprawidłowym funkcjonowaniem genów, np. nowotwory.

hlbiotech

źródło: Innovations-report.de, “Fische bringen überzählige Gene zum Schweigen”, “Fische legen überzählige Gene einfach still”

———————————
Oryginalna publikacja: Irene Pala et al., “Dosage Compensation by Gene-Copy Silencing in a Triploid Hybrid Fish”, Current Biology (2008), doi:10.1016/j.cub.2008.07.096