Naukowcy z Columbia University Mailman School of Public Health (USA) i Leiden University Medical Center (Holandia) sugerują, że niedożywienie w życiu prenatalnym może doprowadzić do zmian epigenetycznych (zmian aktywności genów bez wpływu na ich strukturę) i może wpływać na zdrowie człowieka w późniejszym wieku.
Okazało się, że wpływ diety ciężarnej matki na DNA jej nienarodzonego dziecka jest znaczący. Wcześniejsze badania sugerują, że ryzyko wystąpienia schorzeń u dorosłych może być powiązane z czynnikami środowiskowymi we wczesnym okresie rozwoju. Efekty badań zostały opublikowane w czasopiśmie “PNAS“.
Badania pokazały, że dzieci poczęte w Holandii podczas tzw. Zimy Głodu na przełomie 1944 i 1945 roku pod koniec II Wojny Światowej, odczuły efekty niedożywienia 60 lat później. Te, które były “głodne” jako małe płody w brzuchu swoich matek przez 10 pierwszych tygodni życia prenatalnego miały mniej zmetylowanego DNA w genie IGF2 niż ich rodzeństwo tej samej płci. U dzieci “głodujących” pod koniec życia prenatalnego nie wykazano zmian w metylacji DNA w porównaniu do tych, które nie były niedożywione w trakcie ciąży. Faktem jest więc, że efekty środowiskowe we wczesnym okresie życia prenatalnego decydują o epigenetycznych śladach.
Epigenetyczne zmiany mogą bez zmian w sekwencji DNA powodować zmiany w ekspresji genów. W wyniku zmian epigenetycznych geny zamiast zostać wzmocnione mogą być wyciszone i odwrotnie. Może to powodować różne skutki uboczne w życiu dorosłym.
Dr L.H. Lumey, profesor Epidemiologii w Mailman School of Public Health, powiedział: “Jeśli rzeczywiscie istnieje związek pomiędzy warunkami środowiskowymi rozwoju prenatalnego, a zdrowiem w życiu dorosłym, to epigenetyczne zmiany mogą pokazać mechanizm tego związku“.
Współautorzy pracy i publikacji, Ezra Susser, Anna Cheskis Gelman i Murray Charles Gelman dodają: “Te odkrycia dają nieco światła na sprawę schizofrenii spowodowanej “głodem prenatalnym“”.
Badania pokazały też, że waga urodzeniowa nie ma związku z odżywianiem w czasie ciąży. Epigenetyczne zmiany wykazano u osób, których waga po urodzeniu była normalna. Podczas gdy zdarzała sie niższa waga urodzeniowa u osób niedożywionych w późnym okresie życia prenatalnego.
Naukowcy dodają, że ich badania dowodzą brak związku między waga urodzeniową a odżywianiem podczas ciąży. Zamierzają w przyszłości zbadać efekt “głodu prenatalnego” na inne geny ludzkie. Są również zainteresowani innymi efektami wpływu środowiska w okresie prenatalnym włączając w to suplementację diety kwasem foliowym w okresie ciąży.
Dr Lumey uważa, że związek między zmianami epigenetycznymi a zdrowiem w życiu dorosłym pozwoli znaleźć nowe rozwiązania w ochronie zdrowia ludzi.
Małgorzata Kogut
źródło: Bio-medicine.org, “First evidence that prenatal exposure to famine may lead to persistent epigenetic changes”
———————————
Oryginalna publikacja: Bastiaan T. Heijmans et al., “Persistent epigenetic differences associated with prenatal exposure to famine in humans”, PNAS published October 27, 2008, doi:10.1073/pnas.0806560105
